menu b-sitemap-thmenu b-contact-th menu b-th-thmenu b-eng-th1

หน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว
Rice Gene Discovery Unit

หน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว เป็นหน่วยงานภายใต้ความร่วมมือระหว่างไบโอเทคกับมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน มุ่งเน้นการใช้เทคโนโลยีชีวภาพโดยเฉพาะเทคโนโลยีจีโนมิกส์เพื่อพัฒนาและปรับปรุงสายพันธุ์ข้าวของประเทศไทยให้ทนทานต่ออุปสรรคตามธรรมชาติต่างๆ

งานวิจัยและพัฒนา

  • การค้นหายีน (Gene Discovery) ดำเนินงานวิจัยในการค้นหาตำแหน่งยีนของลักษณะที่สำคัญทางเศรษฐกิจ จำนวน 16 ลักษณะ โดยใช้ยีนที่ควบคุมลักษณะทางปริมาณ 2 ยีนคือ ยีนทนต่อน้ำท่วมและยีนที่เกี่ยวข้องกับความหอม เป็นต้นแบบในการศึกษา และสร้างห้องสมุดชิ้นส่วนขนาดใหญ่จีโนม (BAC Library) สำหรับข้าวหอมมะลิ 105 และ FR 13 A เพื่อทำแผนที่จีโนมทางกายภาพ (Physical Mapping) และหาลำดับเบสขนาดใหญ่
  • การศึกษาหน้าที่ยีน (Functional Genomics) ซึ่งโดยทั่วไปมักจะใช้วิธีการ 2 วิธี คือ เทคนิคทรานสเจนิกส์การแสดงออกที่มากเกิน (Over-expression) หรือการยับยั้งของอาร์เอ็นเอในยีนที่สนใจ (RNA interference) และเทคนิค TILLING (Targeting Induced Local Lesions in Genomes) ซึ่งได้ใช้เทคนิคนี้ในการชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ทั้งจีโนมโดยใช้รังสี Fast Neutron ขนาดปริมาณรังสี 13 Gy ข้าวเจ้าหอมนิลจำนวน 200,000 ต้นได้ถูกชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์โดยวิธีดังกล่าว และทำการคัดเลือกต้นกลายพันธุ์ เพื่อนำไปสู่การหาหน้าที่ของยีนข้าว
  • การศึกษาทางด้านโครงสร้างของยีน (Structural Genomics)
  • ชีวสารสนเทศ การสร้างฐานข้อมูลลำดับเบส RiceGeneThresher (http://rice.kps.ku.ac.th) เป็นแหล่งรวบรวมฐานข้อมูลข้าวสาธารณะเพื่อให้นักปรับปรุงพันธุ์ข้าวและผู้สนใจ สามารถสืบค้นหาข้อมูลได้ ประกอบด้วยลำดับเบสของมวลสารพันธุกรรมของข้าวทั้งสายพันธุ์จาโปนิกาและอินดิกา โดยประกอบด้วยแผนที่พันธุกรรมของข้าวโมเลกุลเครื่องหมาย EST ลำดับเบสดีเอ็นเอ การทำนายบทบาทหน้าที่ และการทำงานของยีนต่างๆ  รวมถึงโครงสร้างของโปรตีนซึ่งจะนำไปสู่ความเข้าใจในการแสดงออกของยีนและโปรตีนได้ดียิ่งขึ้น
  • การปรับปรุงพันธุ์ข้าวอณูวิธี (Molecular Breeding) โดยการใช้เทคโนโลยีดีเอ็นเอเครื่องหมายช่วยคัดเลือกและปรับปรุงพันธุ์ (Marker-Assisted Selection, MAS) 

ผลงานเด่น

  • สายพันธุ์ข้าวที่ปรับปรุงให้ทนทานต่ออุปสรรคตามธรรมชาติต่างๆ โดยใช้เทคโนโลยีดีเอ็นเอเครื่องหมาย ได้แก่ สายพันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ทนน้ำท่วมฉับพลัน  ข้าวหอมชลสิทธิ์ทนน้ำท่วมฉับพลัน สายพันธุ์ข้าวแก้วเกษตรต้านทานโรคไหม้  ข้าวธัญสิริน (สายพันธุ์ข้าวเหนียว กข 6 ต้านทานโรคไหม้)
  • ฐานข้อมูลซอฟแวร์สำหรับการค้นหายีนเป้าหมายในจีโนมข้าวRiceGeneThresher   สำหรับนักปรับปรุงพันธุ์ข้าวและนักชีวโมเลกุลสามารถค้นหายีนที่อยู่ภายในช่วง QTLs ที่สนใจได้อย่างรวดเร็ว
  • การค้นพบยีนที่ควบคุมการสร้างสารหอม 2-AP ในระดับสูง และได้การรับรองสิทธิบัตรในต่างประเทศแล้ว เช่นประเทศสหรัฐอเมริกา เป็นต้น

เครื่องมือและอุปกรณ์วิจัยที่สำคัญ

  • ฐานข้อมูลจีโนมข้าว RiceGeneThresher
  • เครื่องวิเคราะห์ผล Gel และ Blot
  • เครื่องเพิ่มปริมาณดีเอ็นเอ
  • เครื่องแยกสารด้วยไฟฟ้า
  • เครื่องปั่นตกตะกอน
  • โรงเรือนสำหรับทดสอบโรคและแมลง
  • ห้องเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช และห้องถ่ายยีน
  • โรงเรือนสำหรับผสมพันธุ์พืช
  • ห้องเก็บเมล็ดพันธุ์
  • ห้องมืดสำหรับการเร่งชั่วอายุ
  • แปลงทดลองและขยายพันธุ์ข้าวขนาด 100 ไร่

ผู้อำนวยการ  

รศ. ดร. อภิชาติ วรรณวิจิตร

ติดต่อ

หน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
อำเภอกำแพงแสน
จังหวัดนครปฐม 73140
โทรศัพท์ 0 3435 5193
โทรสาร 0 3435 5197
เว็บไซต์ http://dna.kps.ku.ac.th/
 
 

วิจัยและพัฒนา


     web-biotec 39  web-biotec 41  web-biotec 43

     National Center for Genetic Engineering and Biotechnology (BIOTEC)
     113 Thailand Science Park, Phahonyothin Road, Khlong Nueng,
     Khlong Luang, Pathum Thani 12120 THAILAND
     Tel: (66-2) 564 6700, Fax : (66-2) 564 6701-5

 
build-17