หน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าวได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น ประเภทกลุ่ม ประจำปี

เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2553 มูลนิธิส่งเสริมวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในพระบรมราชูปถัมภ์ จัดงานแถลงข่าวเปิดตัวผู้ได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่นและนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ประจำปี 2553 โดยหน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าวได้รับรางวัลนักเทคโนโลยีดีเด่น ประเภทกลุ่ม 

 Group_Outstanding_Technologist

Dr._Apichartหน่วยปฏิบัติการค้นหาและใช้ประโยชน์ยีนข้าว เป็นหน่วยวิจัยภายใต้ความร่วมมือระหว่างไบโอเทคและมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โดยมีรศ. ดร. อภิชาติ วรรณวิจิตร เป็นหัวหน้าคณะวิจัย และมีผู้ร่วมวิจัยจำนวน 21 คน ได้รับรางวัลจากผลงาน “เทคโนโลยีการเพิ่มกลิ่นหอม (2-accetyl-pyrroline) เพื่อการเพิ่มประสิทธิภาพในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมและข้าวเหนียว” ซึ่งประกอบด้วยเทคโนโลยีที่สำคัญ 2 ส่วน คือ

- เทคโนโลยีการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมและข้าวเหนียว คณะวิจัยได้ใช้เทคโนโลยีเครื่องหมายดีเอ็นเอ (DNA marker) ช่วยในการคัดเลือกพันธุ์ข้าวที่หอมและต้านโรค-แมลงศัตรูพืช รวมถึงสิ่งแวดล้อมที่ไม่เอื้ออำนวยต่อการเจริญเติบโตของข้าว เช่น ภาวะน้ำท่วมฉับพลัน จนสามารถปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอมและข้าวเหนียว จำนวน 8 สายพันธุ์ (ทั้งหมดอยู่ระหว่างการยื่นจดสิทธิบัตร)  โดยข้าวที่ได้รับการพัฒนาสายพันธุ์และได้เป็นที่นิยมในการนำไปปลูกจริงจากเกษตรกร ได้แก่ พันธุ์ข้าวหอมชลสิทธิ์, ข้าวปิ่นเกษตร, ข้าวสินเหล็ก และข้าวเหนียวหอม กข 6 (ปัจจุบันเกษตรกรส่วนใหญ่ในภาคอิสานและภาคเหนือ คือ ในจังหวัดชัยภูมิ อุดรธานี สกลนคร แพร่ และ น่าน ได้ใช้สายพันธุ์ข้าวเหนียวหอม กข 6 ในการเพาะปลูก ประมาณ 80% ของพื้นที่เพาะปลูก)

- เทคโนโลยีการเพิ่มสารหอมในข้าว คณะวิจัยได้ค้นพบยีนส์ควบคุมความหอมของข้าวขาวดอกมะลิ โดยใช้วิธี map-based cloning (ไม่ใช่ GMO) จึงทำให้พบกระบวนการที่ทำให้ข้าวมีการสะสมสารประกอบ 2-accetyl-pyrroline (2 AP) ซึ่งเป็นสารหอมหลักของข้าวทุกสายพันธุ์ เพื่อนำไปใช้เพิ่มระดับความหอมของข้าวในข้าวพันธุ์อื่นๆ โดยใช้วิธี functional marker (Aromarker) ที่สามารถถ่ายทอดลักษณะความหอมของข้าวหอมมะลิไปสู่สายพันธุ์อื่นๆที่มีผลผลิตสูงแต่ไม่หอม จนได้ข้าวหอมพันธุ์ใหม่ๆที่มีผลผลิตสูงและกำลังได้รับความนิยมปลูกจากเกษตรกร เช่น ข้าวหอมชลสิทธิ์, ข้าวปิ่นเกษตร และข้าวสินเหล็ก เป็นต้น โดยในการปลูกข้าวในนาชลประทาน ข้าวหอมเหล่านี้ให้ผลผลิตมากกว่า 1 ตัน/ไร่ มากกว่าการปลูกโดยข้าวพันธุ์เดิมกว่า 50%

รศ.ดร.อภิชาติ วรรณวิจิตร หัวหน้าคณะวิจัย เน้นถึงความสำคัญของเทคโนโลยีชีวภาพว่า “เทคโนโลยีชีวภาพ เป็นสิ่งสำคัญในการปรับปรุงพันธุ์พืช ถือเป็นการลงทุนทำงานในขั้นแรก จากนั้นเมื่อประสบความสำเร็จ เราก็สามารถทำงานด้านการขยายพันธุ์ได้เลย” 

            สำหรับรางวัลนักเทคโนโลยีรุ่นใหม่ มีผู้ได้รับรางวัลดังนี้

  1. ผศ. ดร. โชติรัตน์ รัตนามหัทธนะ – ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ผลงานการใช้ไดนามิกไทม์วอร์ปปิง (Dynamic Time Warping : DTW) ในการทำเหมืองข้อมูล (Data Mining) อนุกรมเวลา
  2. ผศ. ดร. พิมพ์ทอง ทองนพคุณ – คณะอัญมณี มหาวิทยาลัยบูรพา วิทยาเขตจันทบุรี ผลงานการพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตนาโนซิลเวอร์เคลย์และเทคนิคการขึ้นรูปเครื่องประดับเงินจากนาโนซิลเวอร์เคลย์
  3. ผศ. ดร. ยอดเยี่ยม ทิพย์สุวรรณ์ - ภาควิชาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผลงานการสร้างเครื่อง Smart Doser ซึ่งเป็นเครื่องผสมสารน้ำ (ยา/วิตามินสำหรับเลี้ยงไก่/หมู) และควบคุมการผสมสารละลายด้วยระบบไมโครคอนโทรเลอร์ และการพัฒนาเทคโนโลยีในการควบคุมโรงเรือนเลี้ยงไก่และหมู (ระบบ MIX-SENSE เพื่อการควบคุมอุณหภูมิและแสงสว่างในการเลี้ยงสัตว์) 

ประกาศเมื่อ 12 ตุลาคม 2553

 

 
 

ข่าวสารองค์กร