นักวิจัยไทย พัฒนารูปแบบใหม่ในการตรวจหาโปรตีนของเชื้อแบคทีเรียสาเหตุกุ้งตายด่วน (EMS/AHPND)

คณะนักวิจัยไทยนำโดย ไบโอเทค สวทช. มหาวิทยาลัยมหิดล และบริษัท เครือเจริญโภคภัณฑ์ จำกัด (มหาชน) ประสบความสำเร็จในการพัฒนาต่อยอดการตรวจหาโปรตีนของเชื้อแบคทีเรียสาเหตุกุ้งตายด่วนด้วยเทคนิคพีซีอาร์ให้มีความจำเพาะมากขึ้น

ปัญหากุ้งตายด่วน หรือกุ้ง EMS เป็นปัญหาของเกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งเป็นอย่างมาก และจากตัวอย่างกุ้งตายด่วนที่ศึกษา พบว่ามีอาการของโรคตับและตับอ่อนวายฉับพลัน (Acute Hepatopancreatic Necrosis Disease, AHPND) เข้ามาเกี่ยวข้อง ซึ่งต่อมาพบว่าแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรคนี้คือแบคทีเรียในกลุ่ม Vibrio parahaemolyticusชนิดที่สามารถก่อโรค EMS/AHPND หรือที่เรียกว่า VPAHPNDและได้ทำการพัฒนาวิธีการตรวจหาแบคทีเรียด้วยเทคนิคพีซีอาร์ เพื่อให้เกษตรกรผู้เลี้ยงกุ้งและผู้เกี่ยวข้องได้นำไปใช้ในการคัดกรองลูกกุ้งและหาแหล่งที่มาของเชื้อดังกล่าว วิธีการตรวจดังกล่าวได้ทำการเผยแพร่สู่สาธารณะในวันที่ 8 มกราคม 2557 ที่ผ่านมา อย่างไรก็ดี ผลการทดสอบพบว่าวิธีการตรวจดังกล่าวยังให้ผลบวกปลอมประมาณ 1-2 %

Shirmp

ดังนั้นคณะนักวิจัยจึงได้พัฒนาต่อยอดวิธีการตรวจพีซีอาร์ที่มีความจำเพาะในการก่อโรคจากแบคทีเรียสายพันธุ์ดังกล่าว เพื่อให้วิธีการตรวจแบคทีเรียที่ได้ในผลถูกต้อง 100%  และไม่มีผลบวกปลอม โดยทำการเปรียบเทียบโปรตีนจากเชื้อแบคทีเรีย VPAHPND และ VP ที่ไม่ก่อโรค EMS/AHPND  รวมทั้งแบคทีเรียชนิดอื่นๆ ที่ไม่ก่อโรค ทำให้พบโปรตีนที่มีศักยภาพในการใช้เป็นตัวตรวจสอบ และได้ออกแบบไพร์เมอร์ (AP3) ให้มีความจำเพาะต่อโปรตีนดังกล่าว และนำมาใช้ในการทดสอบ พบว่าคู่ไพร์เมอร์ใหม่นี้มีความความจำเพาะ (specificity) และความไว (sensitivity) 100% ในการตรวจหาเชื้อก่อโรคดังกล่าว

ทั้งนี้คณะนักวิจัยได้ตกลงเผยแพร่ข้อมูลวิธีการตรวจสู่สาธารณะเพื่อนำไปใช้ในการลดการระบาดของโรค โดยสามารถดาวน์โหลดเอกสารได้ ที่นี่

งานวิจัยนี้ได้รับการสนับสนุนจากสำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)  สำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) สวทช. มหาวิทยาลัยมหิดล ชมรมผู้เลี้ยงกุ้งปัตตานี ชมรมผู้เลี้ยงกุ้งสุราษฎร์ธานี สมาคมอาหารแช่เยือกแข็งไทย เครือเจริญโภคภัณฑ์ บริษัท ซายอาคควาสยาม จำกัด และ ไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป

ประกาศเมื่อ 25 มิถุนายน 2557

ข่าวสารองค์กร