ในการสัมมนาป่าชายเลนระดับชาติ ครั้งที่ 16 ประจำปี 2569 ณ จังหวัดจันทบุรี ระหว่างวันที่ 10-12 พฤษภาคม 2569 ทีมนักวิจัยจากศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ได้เข้าร่วมนำเสนอผลงานวิจัยและร่วมเสวนาทางวิชาการ เพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์จากทรัพยากรป่าชายเลนอย่างยั่งยืน โดยมีประเด็นสำคัญที่น่าสนใจตลอดการจัดงาน
เริ่มต้นด้วยการวางรากฐานเชิงนโยบาย ดร.สิทธิโชค ตั้งภัสสรเรือง รองผู้อำนวยการไบโอเทค ได้ร่วมเสวนาในหัวข้อ “เจาะลึกรากฐานงานวิจัยสู่อนาคตป่าชายเลนไทยที่ยั่งยืน” เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองการใช้ฐานข้อมูลวิจัยเป็นแนวทางฟื้นฟูและจัดการป่าชายเลนให้เท่าทันต่อสถานการณ์โลกที่เปลี่ยนแปลงไป สอดคล้องกับไฮไลท์สำคัญด้านเทคโนโลยี “จีโนมิกส์” (Genomics) โดย ดร.วิรัลดา ภูตะคาม รักษาการรองผู้อำนวยการไบโอเทค ได้บรรยายพิเศษเรื่องการถอดรหัสพันธุกรรมพืชป่าชายเลน เพื่อใช้เป็นฐานข้อมูลสำคัญในการคัดเลือกและฟื้นฟูสายพันธุ์ไม้ให้มีความแข็งแรง
ในส่วนของการนำเสนอผลงานวิจัยเฉพาะด้าน ทีมนักวิจัยไบโอเทคได้ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้ในระดับโมเลกุลอย่างเข้มข้น ประกอบด้วย นายชัยวัฒน์ นาคทั่ง ผู้ช่วยวิจัยอาวุโส ศูนย์โอมิกส์แห่งชาติ (NOC) ไบโอเทค นำเสนอการประเมินความหลากหลายทางพันธุกรรมของไม้โกงกางใบใหญ่ตลอดแนวชายฝั่งไทย ดร.ปัณฑิตา เรืองอารีย์รัชต์ นักวิจัย NOC ไบโอเทค กับการศึกษาโครงสร้างประชากรของต้นหงอนไก่ใบแคบ นางสาวชุติมา สนธิรอต ผู้ช่วยวิจัยอาวุโส NOC ไบโอเทค นำเสนอนวัตกรรมจีโนมระดับโครโมโซมมาวิเคราะห์พังกาหัวสุมดอกแดง และนางสาวโสณิชา อุทุมพร ผู้ช่วยวิจัย NOC ไบโอเทค กับการสร้างฐานข้อมูลจีโนมอ้างอิงของไม้โปรงแดงและโปรงหมูเพื่อการอนุรักษ์ที่แม่นยำ
นอกจากมิติด้านพันธุกรรมแล้ว ไบโอเทคยังขยายขอบเขตการทำงานไปสู่การสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพและมิติทางเศรษฐกิจ โดย ดร.สาทินี ซื่อตรง นักวิจัย ศูนย์ชีววัสดุประเทศไทย (TBRC) ไบโอเทค ได้บรรยายถึงความหลากหลายของราทะเลในจังหวัดระยอง ขณะที่ ดร.นายปราโมทย์ ไตรบุญ นักวิจัย ธนาคารทรัพยากรชีวภาพแห่งชาติ (NBT) ไบโอเทค นำเสนอข้อมูลพืชป่าชายเลนที่มีศักยภาพในการสร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจ และในด้านเทคโนโลยีสำรวจพื้นที่ นางสาวธัณทิญาภรณ์ เข็มรุกขา ผู้ช่วยปฏิบัติงานวิจัย NBT ไบโอเทค ได้นำเสนอการใช้เทคโนโลยี LiDAR ผสานกับข้อมูลภาคสนามเพื่อประเมินมวลชีวภาพเหนือดินในพื้นที่จังหวัดระนอง ซึ่งช่วยเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการพื้นที่จริง
การเข้าร่วมของนักวิจัยไบโอเทคในครั้งนี้ สะท้อนให้เห็นถึงความมุ่งมั่นในการนำเทคโนโลยีชีวภาพและเทคโนโลยีจีโนมิกส์มาประยุกต์ใช้จริง เพื่อยกระดับงานอนุรักษ์ป่าชายเลนของไทยให้มีความแม่นยำและยั่งยืนบนฐานของข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่ชัดเจน