หน่วยวิจัยชีววิทยาโมเลกุลทางการแพทย์

หน่วยวิจัยชีววิทยาโมเลกุลทางการแพทย์

หน่วยวิจัยชีววิทยาโมเลกุลทางการแพทย์ มุ่งเน้นการศึกษาวิจัยโรคเขตร้อน ดำเนินงานวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพระดับโมเลกุลเพื่อช่วยแก้ไขปัญหาที่สำคัญของโรคเขตร้อนอุบัติใหม่และอุบัติซ้ำซึ่งเป็นปัญหาสาธารณสุขของประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคมาลาเรียและวัณโรค นอกจากนี้ยังสร้างเทคโนโลยีฐานในด้านต่างๆ อาทิเช่น เทคโนโลยีจีโนมิกส์ โปรตีโอมิกส์ ไมโครอะเรย์ ทรานสเฟคชัน และปฏิสัมพันธ์ระหว่างโปรตีน-โปรตีน เพื่อนำมาประยุกต์ใช้ในการศึกษาการพัฒนายาอย่างมีประสิทธิภาพ

งานวิจัยและพัฒนา

• ด้านมาลาเรีย มุ่งเน้นการศึกษาพิสูจน์เป้าหมายของยา การสร้างระบบทดสอบยาและการพัฒนายาแบบมุ่งเป้าโดยเน้นศึกษา “เป้าหมายยา” ในวิถีโฟเลตและพัฒนายาในกลุ่มแอนติโฟเลตสำหรับรักษาโรคมาลาเรียและโรคเขตร้อนอื่น และอาศัยเทคโนโลยีชีวภาพระดับโมเลกุล ได้แก่ ชีววิทยาโมเลกุลและชีวเคมี การศึกษาโครงสร้างสามมิติของโปรตีน-ลิแกนด์ การจำลองแบบโครงสร้างโมเลกุล และเคมีอินทรีย์สังเคราะห์ โดยมีเป้าหมายสำคัญคือได้ “ยาดีมีที่ความเป็นพิษต่ำ” สำหรับรักษาโรคมาลาเรียและโรคเขตร้อนอื่น รวมทั้งได้องค์ความรู้พื้นฐานและเป็นการสร้างศักยภาพทางเทคโนโลยีสำหรับการพัฒนายาใหม่ ในการรักษาโรคโดยเฉพาะโรคมาลาเรียและโรคที่เกิดจากโปรโตซัวต่างๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
• ด้านวัณโรค มุ่งเน้นการศึกษาวิจัยและประยุกต์ใช้ความรู้พื้นฐานทางจุลชีววิทยาของเชื้อวัณโรคและชีววิทยาโมเลกุลในการค้นหาเป้าหมายของยาต้านวัณโรคชนิดใหม่ การพัฒนาวิธีการยืนยันยีนเป้าหมายของยา และการพัฒนาวิธีการทดสอบยาแบบใหม่ ที่รวดเร็ว สะดวกและราคาถูก เน้นเทคโนโลยี Whole Cell Assay โดยใช้ Fluorescence Reporter หรือ Luminescence Reporter นอกจากนี้ยังศึกษากลไกการทำงานของยาต้านวัณโรคโดยวิเคราะห์เปรียบเทียบจีโนมด้วยวิธีการทางชีวสารสนเทศในการค้นหากลุ่มยีนที่มีแนวโน้มเป็นเป้าหมายสำคัญและพิสูจน์ความสำคัญของยีนต่อเชื้อวัณโรคโดยใช้เทคโนโลยีดีเอ็นเอไมโครอะเรย์เพื่อได้ยีนเป้าหมายของยาต้านวัณโรคที่มีประสิทธิภาพ การศึกษาเป้าหมายยาต้านวัณโรคต่อเอนไซม์ของเชื้อวัณโรครวมทั้งการศึกษากลไกการดื้อยาและการออกฤทธิ์ของสารสกัดที่มีฤทธิ์ต้านเชื้อวัณโรคนำไปสู่แนวทางใหม่ในการพัฒนาและการค้นหายารักษาวัณโรค

ห้องปฏิบัติการภายใต้หน่วยวิจัย

•  
• ห้องปฏิบัติการวิศวกรรมโปรตีน-ลิแกนด์และชีววิทยาโมเลกุล
• ห้องปฏิบัติการวัณโรค

ผลงานเด่น

ด้านมาลาเรีย

• การพัฒนาสาร “P218” ที่มีศักยภาพในการนำไปใช้พัฒนาเป็นยาต้านมาลาเรียชนิดใหม่
• องค์ความรู้เกี่ยวกับคุณลักษณะเชิงโมเลกุลของเอนไซม์ไดไฮโดรโฟเลต รีดักเทส-ไธมิดิเลตซินเทส (Dihydrofolate reductase-thymidylate synthase, DHFR-TS)
• การพัฒนาสารแอนติโฟเลตแบบ Bidentate ที่สามารถจับกับเอนไซม์ไดไฮโดรโฟเลต รีดักเทส (Dihydrofolate reductase, DHFR) ทั้งสายพันธุ์ดั้งเดิม และแบบกลายพันธุ์ (Dual-mode binding)
• โมเดลสำหรับทดสอบยามาลาเรียทั้งในระบบหลอดทดลอง (in vitro) และสัตว์ทดลอง (in vivo)

ด้านวัณโรค

• การค้นพบกลุ่มยีนเป้าหมายต่อสาร 1-acetoxychavicol acetate (ACA) ที่สกัดได้จากข่า จากการศึกษาด้วยเทคนิคดีเอ็นเอไมโครอะเรย์ และการสร้าง Transposon mutant library
• การพัฒนาวิธีการผลิตโปรตีน MPT64 เพื่อทดแทนสาร PPD (Purified Protein Derivative) ในการตรวจวินิจฉัยการติดเชื้อวัณโรคด้วยวิธีทดสอบทางผิวหนัง (skin test)
• การพัฒนาวิธี Variable-number tandem repeats (VNTR) typing เพื่อใช้ในการศึกษาระบาดวิทยาและความหลายหลายทางพันธุกรรมของเชื้อวัณโรคสายพันธุ์ต่างๆ ในประเทศไทย

เครื่องมือและอุปกรณ์วิจัยที่สำคัญ

• Microplate Scintillation and Luminescence Counter
• Single Crystal X-ray Diffraction System
• Flow Cytometry System
• LC-MS/MS
• Microarray Printing System
• Microarray Scanner
• Fluorescence Microscope with Digital Camera

ผู้อำนวยการ

ดร. สุมาลี กำจรวงศ์ไพศาล

ติดต่อ