ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.)ขอร่วมแสดงความยินดีกับ ทีมวิจัยการออกแบบและวิศวกรรมชีวโมเลกุลขั้นแนวหน้า ในโอกาสที่ผลงานวิจัยและนวัตกรรม “ShrimpGen – Peptide delivery system for Shrimp Genetic Improvement” ได้รับรางวัลเหรียญทอง (Gold Medal) จากการประกวดสิ่งประดิษฐ์และนวัตกรรมนานาชาติ 2026 Bangkok International Intellectual Property, Invention, Innovation and Technology Exposition (IPITEX 2026)ซึ่งจัดโดย สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ (วช.) – National Research Council of Thailand (NRCT) ระหว่างวันที่ 5-9 มกราคม 2569 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา
นวัตกรรมระบบนำส่งชีวโมเลกุลเพื่อยกระดับการปรับปรุงพันธุกรรมกุ้งอย่างแม่นยำ
ผลงานที่ได้รับรางวัลเหรียญทอง (Gold Medal): ShrimpGen – Peptide delivery system for Shrimp Genetic Improvement ShrimpGen เป็นนวัตกรรมระบบนำส่งเปปไทด์ (peptide delivery system) ที่พัฒนาขึ้นเพื่อสนับสนุนการปรับปรุงพันธุกรรมกุ้งด้วยเทคโนโลยีชีวภาพสมัยใหม่ โดยออกแบบให้สามารถนำส่งโมเลกุลชีวภาพเข้าสู่เซลล์หรือเนื้อเยื่อเป้าหมายของกุ้งได้อย่างมีประสิทธิภาพ ปลอดภัย และเหมาะสมกับการประยุกต์ใช้ในระบบเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ
ระบบ ShrimpGen ช่วยเพิ่มศักยภาพในการประยุกต์ใช้เครื่องมือด้านพันธุวิศวกรรมและชีววิทยาระดับโมเลกุล เพื่อการพัฒนาลักษณะทางพันธุกรรมที่พึงประสงค์ของกุ้ง เช่น การเจริญเติบโต ความแข็งแรง และความทนทานต่อโรค โดยไม่กระทบต่อความปลอดภัยและความยั่งยืนของระบบการเพาะเลี้ยง
ศักยภาพเชิงเทคโนโลยีของ ShrimpGen
นวัตกรรมนี้ช่วยแก้ข้อจำกัดของการนำส่งสารชีวภาพแบบเดิม ด้วยการใช้เปปไทด์เป็นตัวพา (delivery vehicle) ที่มีความจำเพาะ ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการนำส่ง ลดการสูญเสียของสารออกฤทธิ์ และสนับสนุนการปรับปรุงพันธุกรรมกุ้งในแนวทางที่ควบคุมได้และแม่นยำมากยิ่งขึ้น
การประยุกต์ใช้และผลกระทบเชิงอุตสาหกรรม ShrimpGen มีศักยภาพสูงในการต่อยอดสู่การใช้งานจริงในภาคอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงกุ้ง อาทิ
- การพัฒนาสายพันธุ์กุ้งที่มีการเจริญเติบโตดีและสม่ำเสมอ
- การเพิ่มความทนทานต่อโรคและสภาพแวดล้อม
- การลดการใช้สารเคมีและยาปฏิชีวนะในระบบเพาะเลี้ยง
- การยกระดับความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมกุ้งไทยในระดับสากล
จุดเด่นของ ShrimpGen
- ระบบนำส่งเปปไทด์ที่มีความแม่นยำและปลอดภัย
- สนับสนุนการปรับปรุงพันธุกรรมกุ้งด้วยเทคโนโลยีชีวภาพขั้นสูง
- ลดข้อจำกัดของเทคนิคดั้งเดิมในการนำส่งโมเลกุลชีวภาพ
- ส่งเสริมการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำอย่างยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
ทีมนักวิจัยผู้สร้างสรรค์ผลงานคณะทีมทีมวิจัยการออกแบบและวิศวกรรมชีวโมเลกุลขั้นแนวหน้า นำโดย ดร.บรรพท ศิริเดชาดิลก หัวหน้าทีมวิจัยการออกแบบและวิศวกรรมชีวโมเลกุลขั้นแนวหน้า, ดร.ณัฐพงษ์ จูพัฒนกุล, นางสาวจุฑารัตน์ เพ็งอ้น, นายชัชพงษ์ เพ็ชรรักษ์ นางสาวธารารตัน์ จันทรา, นางสาวพรชนัน ภาคพานิช, นายกิตติธัช สุขศิริสวัสดิ์, นางสาวปิยฉัตร สงวนรัตน์, นางสาวจิราพร ศรีศาลา และกัลยาณ์ แดงติ๊บ
ความสำเร็จจากเวที IPITEX 2026 สะท้อนถึงศักยภาพของนักวิจัยไบโอเทค สวทช. ในการพัฒนาเทคโนโลยีชีวภาพเพื่อแก้ไขโจทย์สำคัญของอุตสาหกรรมเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำของประเทศ และตอกย้ำบทบาทของประเทศไทยในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจชีวภาพและอาหารแห่งอนาคตอย่างยั่งยืน