เมื่อวันที่ 25 มิถุนายน 2569 สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยฝ่ายบริหารวิจัยเพื่อสนับสนุนยุทธศาสตร์ชาติ (RNS) ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) ศูนย์เทคโนโลยีโลหะและวัสดุแห่งชาติ (เอ็มเทค) เข้าร่วมจัดนิทรรศการ “แพลตฟอร์มข้อมูลและนวัตกรรมไผ่ จากความมั่นคงด้านทรัพยากรสู่อุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ” ภายในงาน ‘เวทีเสวนาศูนย์เรียนรู้ ปตท. : พลังความรู้…เพื่อความเป็นอยู่ที่ดีอย่างยั่งยืน’ โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.สนิท อักษรแก้ว กรรมการพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (กวทช.) เข้าเยี่ยมชมบูธนิทรรศการ สวทช.
นิทรรศการนำเสนอการพัฒนาแพลตฟอร์มข้อมูลและนวัตกรรมไผ่ที่เชื่อมโยงองค์ความรู้ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ ภายใต้แนวคิด ‘เข้าใจทรัพยากร – สร้างความมั่นคงด้านทรัพยากร – สร้างมูลค่า’ เพื่อสนับสนุนการพัฒนาทรัพยากรทางชีวภาพและอุตสาหกรรมคาร์บอนต่ำ ประกอบด้วย 3 ส่วนสำคัญ ได้แก่
- ด้านข้อมูลความยั่งยืน มีการพัฒนาฐานข้อมูล Life Cycle Inventory (LCI) สำหรับการปลูกและการแปรรูปไผ่ เพื่อรองรับการประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์ การวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม และการเตรียมความพร้อมตามมาตรฐาน FSC, EUDR และ Carbon Footprint ต่อยอดสู่เศรษฐกิจ BCG และตลาดสากล
- ด้านนวัตกรรมไผ่รู้อายุ (Age-reset Bamboo) ไบโอเทค สวทช. พัฒนาเทคโนโลยี Somatic Embryogenesis ผลิตต้นพันธุ์ไผ่ที่มีพันธุกรรมเดิมแต่เริ่มต้นอายุใหม่ แก้ปัญหาไผ่ออกดอกและตายทั้งกอ ได้ต้นพันธุ์ต้นแบบ BIOTEC-1 และพร้อมขยายผลในระดับกึ่งอุตสาหกรรม
- ด้านแผ่นไม้ไผ่อัดประสาน ทีมวิจัย WEST (MTEC) พัฒนากระบวนการ Pre-process และ Post-process เชื่อมชุมชนกับโรงงานภายใต้แนวคิด Living Lab เพิ่มมูลค่าไม้ไผ่ 4–5 เท่า ลด PM2.5 ลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกประมาณ 3,564 tCO2e ต่อปี และผลักดันมาตรฐานผลิตภัณฑ์เพื่อรองรับการค้า
ซึ่งผลงานทั้งสามด้านแสดงให้เห็นการบูรณาการ ‘ข้อมูล-นวัตกรรม-อุตสาหกรรม’ เพื่อเพิ่มความมั่นคงด้านทรัพยากรไผ่ ยกระดับรายได้เกษตรกรและผู้ประกอบการ สนับสนุนเศรษฐกิจสีเขียว และเป้าหมาย Net Zero ของประเทศไทย
ภายในงานมีผู้บริหาร นักวิชาการ ภาคเอกชน และเยาวชนให้ความสนใจเยี่ยมชมบูธของ สวทช. พร้อมร่วมแลกเปลี่ยนองค์ความรู้เกี่ยวกับการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรไผ่อย่างยั่งยืน ซึ่งสะท้อนบทบาทของ สวทช.ในการขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมเกี่ยวกับธรรมชาติเชิงบวก เพื่อสนับสนุนเศรษฐกิจหมุนเวียนและการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศ
