(19 สิงหาคม 2569) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) และสถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร (สท.) ร่วมกับ กรมหม่อนไหม ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) และหน่วยงานพันธมิตร จัดงาน “SilkPro Innovation Day: From Heritage to High Value จากภูมิปัญญาผ้าไหมไทย สู่คุณค่าแห่งอนาคตด้วยเทคโนโลยีชีวภาพ นวัตกรรมเอนไซม์เพื่อยกระดับผ้าไหมทุ่งกุลาสู่อนาคต” ณ โครงการส่งเสริมศิลปาชีพบ้านดอนหลี่ ต.หนองบัวแก้ว อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม หนึ่งในแหล่งเรียนรู้และชุมชนต้นแบบการถ่ายทอดเทคโนโลยี นวัตกรรม “SilkPro” เอนไซม์โปรติเอสที่จำเพาะต่อโปรตีนกาวไหม ลดการใช้สารเคมี ลดพลังงานและเวลาผลิต ประยุกต์ใช้กับน้ำประปาในพื้นที่และอุปกรณ์เดิมของชุมชนได้ทันที พร้อมคงเส้นใยให้นุ่ม มันวาว แข็งแรง และย้อมสีธรรมชาติได้ดียิ่งขึ้น มุ่งยกระดับสิ่งทอทุ่งกุลาร้องไห้สู่ผลิตภัณฑ์ผ้าไหมรักษ์โลกมาตรฐานสากล ยกระดับพื้นที่ตามแนวทาง ‘ทุ่งกุลาม่วนชื่น’ ของ สวทช. อย่างยั่งยืน
นายสมเกียรติ วิริยะกุลนันท์ รองผู้ว่าราชการจังหวัดมหาสารคาม ประธานในพิธี กล่าวว่า พื้นที่อำเภอพยัคฆภูมิพิสัยในเขตทุ่งกุลาร้องไห้ ถือเป็นแหล่งผลิตผ้าไหมอันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญ การพัฒนาในปัจจุบันจำเป็นต้องนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม มาผสานกับทุนทางวัฒนธรรมท้องถิ่นเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม การจัดกิจกรรมครั้งนี้นับเป็นตัวอย่างความสำเร็จของการบูรณาการระหว่าง สวทช. โดยไบโอเทค, กรมหม่อนไหม, ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) และกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ที่ร่วมกันผลักดันงานวิจัยไปสู่การใช้งานจริงในพื้นที่ เป็นจุดเริ่มต้นในการขยายผลองค์ความรู้ ยกระดับผ้าไหมไทยสู่ตลาดมูลค่าสูง และสร้างรายได้ตลอดจนคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นให้แก่เกษตรกรอย่างยั่งยืน
ดร.กอบกุล เหล่าเท้ง รองผู้อำนวยการศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ (ไบโอเทค) สวทช. กล่าวว่า สวทช. โดยไบโอเทค ร่วมกับ กรมหม่อนไหม ธ.ก.ส. และเครือข่าย พัฒนาเทคโนโลยีลอกกาวไหมทุ่งกุลา ภายใต้กรอบ “ทุ่งกุลาม่วนชื่น” โดยทีมวิจัยเทคโนโลยีตัวเร่งปฏิกิริยาชีวภาพ ซึ่งนำโดย ดร.ธิดารัตน์ นิ่มเชื้อ นักวิจัยอาวุโส ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยเทคโนโลยีไบโอรีไฟเนอรีและชีวภัณฑ์ ไบโอเทค สวทช. และทีมวิจัย ได้พัฒนาเทคโนโลยี SilkPro อย่างเป็นระบบ ตั้งแต่คัดเลือกเอนไซม์โปรติเอสที่จำเพาะต่อโปรตีนกาวไหม พัฒนาสูตรผสม สภาวะการใช้งาน การผลิตระดับขยายขนาด จนถึงทดสอบร่วมกับวิสาหกิจชุมชนในพื้นที่ นวัตกรรมนี้ช่วยลดการใช้สารเคมี ความร้อน และเวลาผลิต ได้เส้นไหมนุ่ม แข็งแรง ย้อมติดสีดี และใช้น้ำประปาในพื้นที่ได้ทันที โดยในปี 2569 ไบโอเทค ได้ร่วมกับ สถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร (สท.) ถ่ายทอดองค์ความรู้และขยายผลให้กับวิสาหกิจชุมชน 11 แห่ง ใน 5 จังหวัด รวม 299 คน และสร้างเครือข่ายนวัตกรพร้อมศูนย์เรียนรู้ต้นแบบ 3 แห่ง เพื่อนำไปใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ได้จริง เกิดการสร้างเครือข่ายนวัตกรชุมชนพัฒนาผ้าไหมไทยที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและเพิ่มมูลค่าในตลาด
นายจิรศักดิ์ สุยาคำ ผู้อํานวยการสำนักพัฒนา SME และ Startup ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร กล่าวว่า ธ.ก.ส. ให้ความสำคัญกับการนำวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมมาเป็นกลไกในการยกระดับภาคการเกษตรและเศรษฐกิจฐานราก โดยนวัตกรรม SilkPro เป็นตัวอย่างของการนำเทคโนโลยีชีวภาพมาช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต ยกระดับคุณภาพและสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผ้าไหมไทย ควบคู่กับการลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ธ.ก.ส. พร้อมสนับสนุนการขยายผลเทคโนโลยีให้เข้าถึงเกษตรกรและวิสาหกิจชุมชน ผ่านการสนับสนุนแหล่งเงินทุน การเชื่อมโยงเครือข่ายผู้ประกอบการ และการพัฒนาตลาด เพื่อสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ เพิ่มรายได้ และยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรอย่างมั่นคงและยั่งยืน
กิจกรรม “SilkPro Innovation Day” จัดขึ้นเพื่อเผยแพร่ผลสำเร็จจากการนำนวัตกรรมเอนไซม์ลอกกาวไหมไปประยุกต์ใช้จริงในภาคสนาม ให้แก่กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ นักวิจัย ผู้ประกอบการ นักออกแบบ และเครือข่ายผู้ผลิตผ้าไหมในพื้นที่ทุ่งกุลาร้องไห้ 5 จังหวัด (ร้อยเอ็ด มหาสารคาม ศรีสะเกษ สุรินทร์ และยโสธร) รวมกว่า 150-200 คน เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจถึงศักยภาพของเทคโนโลยีชีวภาพที่มีประสิทธิภาพสูง นำมาช่วยยกระดับกระบวนการผลิต ลดการใช้สารเคมีและพลังงาน ตลอดจนเปิดเวทีเชื่อมโยงความร่วมมือตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ มุ่งผลักดันผลิตภัณฑ์ผ้าไหมไทยรักษ์โลกที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมให้ขยายผลสู่เชิงพาณิชย์และเติบโตได้ในตลาดโลก
สำหรับเกษตรกร และกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่สนใจเทคโนโลยีนวัตกรรมเอนไซม์ลอกกาวไหม “SilkPro” เพื่อการยกระดับการผลิตผ้าไหมรักษ์โลก สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ สถาบันการจัดการเทคโนโลยีและนวัตกรรมเกษตร (สท.) สวทช. โทรศัพท์ 0-2564-7000 หรือไบโอเทค โทรศัพท์ 0-2564-6700 อีเมล: kanok.won@ncr.nstda.or.th (ดร.กนก วงศ์รัฐปัญญา)
