ทีมวิจัยไวรัสวิทยาและเทคโนโลยีวัคซีน

ข้อมูลเกี่ยวกับทีมวิจัย

ทีมวิจัยไวรัสวิทยาและเทคโนโลยีวัคซีนมุ่งสร้างองค์ความรู้และนวัตกรรมด้านไวรัสวิทยาที่ตอบโจทย์โรคสำคัญของสัตว์เศรษฐกิจและมนุษย์ โดยพัฒนาแพลตฟอร์มวัคซีนและเครื่องมือที่ทันสมัยเพื่อเพิ่มความพร้อมของประเทศในการรับมือโรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้ำ งานวิจัยอาศัยเทคโนโลยีหลัก ได้แก่ reverse genetics และ viral vector engineering เพื่อศึกษากลไกการก่อโรคของไวรัสและออกแบบวัคซีนสำหรับสัตว์ปีก สุกร และโค รวมถึงมนุษย์

ด้านการพัฒนาวัคซีน ทีมวิจัยได้สร้างแพลตฟอร์มวัคซีนหลายรูปแบบ เช่น viral vector, VLP‑based platform, subunit vaccine, live-attenuated vaccine พร้อมเครื่องมือวินิจฉัยอย่าง RT-PCR, ELISA, virus neutralization assay รวมถึงการพัฒนาแพลทฟอร์มค้นหาสารต้านไวรัสแบบ high‑throughput และการพัฒนาชีวภัณฑ์แบบออกฤทธิ์กว้างสำหรับเสริมสุขภาพสัตว์ โดยปัจจุบันทีมวิจัยได้มีภารกิจมุ่งเน้นการวิจัยวัคซีนป้องกันโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกร (ASF) โดยสร้างสายพันธุ์ไวรัสที่อ่อนฤทธิ์ผ่านการปรับเลี้ยงในเซลล์ ซึ่งผ่านการตรวจสอบความปลอดภัยและประสิทธิภาพแล้ว รวมถึงเตรียมพัฒนา recombinant ASF vaccine โดยใช้เทคนิคดัดแปลงพันธุกรรม เพื่อตอบสนองโรคที่อาจเกิดการกลายพันธุ์ในอนาคต

นอกจากนี้ ทีมยังมุ่งเน้นการพัฒนาเซลล์ไลน์ที่จำเป็นต่อการผลิตและทดสอบวัคซีน เช่น แพลตฟอร์มเซลล์สำหรับเพิ่มประสิทธิภาพการเพาะเลี้ยงไวรัสและการผลิตวัคซีนในระดับอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญที่สนับสนุนความสามารถของประเทศในการผลิตวัคซีนเองในอนาคต

ผลงานทั้งหมดสร้างประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมต่อภาคปศุสัตว์และอุตสาหกรรมไทย ได้แก่
• เสริมสร้างองค์ความรู้ทางด้านไวรัสวิทยาเพื่อเตรียมความพร้อมในการรับมือโรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้ำ
• ลดความสูญเสียจากโรคระบาดในสัตว์และเพิ่มเสถียรภาพด้านอาหารโปรตีน
• เพิ่มขีดความสามารถในการผลิตวัคซีนภายในประเทศ ลดการนำเข้าและเสริมความมั่นคงทางชีวภาพ
• ช่วยให้ภาคอุตสาหกรรมใช้เทคโนโลยีชีวภาพที่เชื่อถือได้และมีต้นทุนที่เหมาะสม
• วางรากฐานสู่การพัฒนาเศรษฐกิจชีวภาพอย่างยั่งยืน

ด้วยการผสานเทคโนโลยีไวรัสวิทยา แพลตฟอร์มวัคซีน และเซลล์ไลน์ ทีมวิจัยไวรัสวิทยาและเทคโนโลยีวัคซีนจึงเป็นกำลังสำคัญในการยกระดับความมั่นคงด้านสุขภาพสัตว์และเสริมศักยภาพอุตสาหกรรมชีวการแพทย์ของประเทศ

กลุ่มวิจัยไวรัสวิทยาและเทคโนโลยีวัคซีนให้บริการด้านวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมไวรัสวิทยาครบวงจร เพื่อสนับสนุนภาคอุตสาหกรรมสัตว์เศรษฐกิจ ผู้ประกอบการ เกษตรกร และหน่วยงานภาครัฐ โดยใช้ความเชี่ยวชาญด้าน reverse genetics, viral vector engineering, virus-based screening, ตลอดจน เทคโนโลยีเซลล์สำหรับผลิตและทดสอบวัคซีน ซึ่งเป็นเทคโนโลยีหลักของทีมในการสนับสนุนการควบคุมโรคสัตว์ที่สำคัญของประเทศ

บริการของกลุ่มวิจัยครอบคลุมตั้งแต่การวิเคราะห์และตรวจสอบไวรัส การวิจัยและพัฒนาวัคซีนต้นแบบ การทดสอบสารต้านไวรัส การทดสอบระดับภูมิคุ้มกันหลังติดเชื้อหรือหลังได้รับวัคซีน การทดสอบคุณสมบัติของแอนติบอดีลบล้างฤทธิ์ต่อไวรัสสำคัญ ไปจนถึงการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้ภาคอุตสาหกรรมสามารถนำไปผลิตและใช้งานได้จริง สอดคล้องกับความต้องการเร่งด่วนของประเทศในการควบคุมโรคระบาด เช่น ไข้หวัดนก H5N1/H7N9 และโรคอหิวาต์แอฟริกาในสุกร (ASF)

🔬 ขอบเขตการให้บริการ

บริการวิเคราะห์ ทดสอบ และตรวจสอบคุณภาพ (Testing & Analysis)
– การตรวจสอบสายพันธุ์ไวรัสที่ก่อโรคในสัตว์เศรษฐกิจ
– บริการพัฒนาและใช้ชุดทดสอบ เช่น ELISA และ monoclonal antibody สำหรับควบคุมคุณภาพวัคซีน
– บริการค้นหาหรือทดสอบสารต้านไวรัสแบบ high throughput
– บริการทดสอบระดับภูมิคุ้มกัน หรือ การทดสอบคุณสมบัติของแอนติบอดีลบล้างฤทธิ์ต่อไวรัสสำคัญ โดยใช้ไวรัสจริงหรือไวรัสตัวแทน

บริการวิจัยและพัฒนา (Research & Development)
– พัฒนาวัคซีนต้นแบบสำหรับสัตว์เศรษฐกิจ เช่น ASF, Influenza H5N1/H7N9, MERS‑NDV, PEDV
– วิจัยด้าน reverse genetics เพื่อศึกษากลไกการก่อโรคและใช้สร้าง viral vector รุ่นใหม่
บริการพัฒนาเทคโนโลยีและต้นแบบ (Technology Development & Prototyping)
– พัฒนาแพลตฟอร์มวัคซีน เช่น viral vector และ VLP‑based platform
– พัฒนาเซลล์ไลน์และระบบสำหรับการผลิตวัคซีนในระดับอุตสาหกรรม
บริการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์ (Technology Transfer)
– การจัดทำ seed stock และกระบวนการผลิตวัคซีนตามแนวทาง GMP เพื่อส่งต่อให้ภาคอุตสาหกรรม
บริการให้คำปรึกษาและแก้ปัญหาทางเทคนิค (Technical Consultancy)
– การออกแบบวัคซีนสำหรับโรคที่เกิดการกลายพันธุ์สูง เช่น RNA virus
– คำปรึกษาด้านระบาดวิทยาและการควบคุมโรคเฉพาะพื้นที่
บริการฝึกอบรมและพัฒนาบุคลากร (Training & Capacity Building)
– อบรมด้านการเพาะเลี้ยงไวรัส การผลิตวัคซีน และเทคนิคห้องปฏิบัติการขั้นสูงสำหรับหน่วยงานรัฐและเอกชน

🎯 กลุ่มเป้าหมาย

อุตสาหกรรมผลิตวัคซีนสัตว์และชีววัตถุ
• ผู้ประกอบการฟาร์มสัตว์เศรษฐกิจ
• หน่วยงานภาครัฐด้านปศุสัตว์และสาธารณสุขสัตว์
• สถาบันวิจัย มหาวิทยาลัย และห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ไวรัส

🤝 รูปแบบความร่วมมือ

การให้บริการแบบจ้างวิจัย (Contract Research)
– พัฒนาวัคซีนหรือเครื่องมือการตรวจสอบเชื้อไวรัสเฉพาะความต้องการของลูกค้า
ความร่วมมือวิจัย (Collaborative Research)
– พัฒนาวัคซีนหรือแพลตฟอร์มไวรัสร่วมกับพันธมิตรในประเทศและต่างประเทศ
การให้สิทธิใช้เทคโนโลยี (Licensing)
– การถ่ายทอดเทคโนโลยีวัคซีนต้นแบบ

ผลงานเด่นทีมวิจัยไวรัสวิทยาและเซลล์เทคโนโลยี

ASF Live‑attenuated Vaccine (Cell‑adapted Strain)

สร้างไวรัส ASF ที่อ่อนฤทธิ์ผ่านการปรับเลี้ยงในเซลล์ พร้อมข้อมูลลักษณะสายพันธุ์และความปลอดภัยอยู่ในขั้นทดลองในสัตว์และเตรียมผลักดันสู่การทดสอบภาคสนาม

VLP‑based Plug‑and‑Play Vaccine Platform
พัฒนาโครงสร้างหลักของ VLP จาก HBV core antigen ที่ปรับให้แทรกแอนติเจนได้แบบ plug‑and‑play เพื่อสร้างวัคซีนหลากหลายชนิดได้อย่างรวดเร็ว
อยู่ในขั้นเตรียมทดลองในสัตว์และจัดทำวัคซีนต้นแบบสำหรับโรคต่าง ๆ

NDV Viral Vector Platform
สร้างระบบ reverse genetics สำหรับ NDV ที่สามารถแทนที่แอนติเจนได้ด้วยการแก้ไขเพียงจุดเดียว ทำให้ปรับใช้กับหลายโรคได้
วัคซีนต้นแบบ MERS‑NDV แสดงประสิทธิภาพและความปลอดภัยแล้วในสัตว์ทดลอง และเตรียมขยายไปสู่วัคซีนโรคสัตว์อื่น

Avian Influenza (H5N1 / H7N9) Prototype Vaccines
พัฒนาวัคซีนต้นแบบไข้หวัดนก พร้อมเครื่องมือควบคุมคุณภาพ เช่น monoclonal antibodies และเทคนิค ELISA
ใช้งานได้ทั้งการควบคุมคุณภาพวัคซีนและการเฝ้าระวังโรคในฟาร์ม

Recombinant ASF Vaccine (Adenovirus / MVA Vector)
พัฒนาเวกเตอร์วัคซีน Ad5‑ASF และ MVA‑ASF เพื่อลดความเสี่ยงจากวัคซีนเชื้อเป็นและเพิ่มความปลอดภัยในการใช้ในฟาร์ม
อยู่ในขั้นทดสอบสัตว์แบบ prime‑boost regimen เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ

Multi‑Antigen PEDV Vector (Oral Multivalent Vaccine)
ออกแบบเวกเตอร์ที่บรรจุแอนติเจนได้หลายชนิดสำหรับใช้เป็นวัคซีนชนิดรับประทาน
ช่วยเพิ่มการกระตุ้นภูมิคุ้มกันและลดความซับซ้อนของการให้วัคซีน

High‑throughput Antiviral Screening Platform (Viral‑vector Based)
ใช้ไวรัสที่ดัดแปลงพันธุกรรมเป็นเครื่องมือทดสอบฤทธิ์ยาต้านไวรัสแบบรวดเร็วและปลอดภัย
ช่วยเร่งการค้นหาสารออกฤทธิ์ใหม่ ลดต้นทุน และลดการใช้สัตว์ทดลอง

Production System for Recombinant Porcine Interferon‑α1 (r‑poIFN‑α1)
พัฒนาระบบผลิต r‑poIFN‑α1 ด้วยยีสต์ Ogataea polymorpha ที่ให้ผลผลิตสูงและสามารถขยายสู่การผลิตระดับอุตสาหกรรมได้
โปรตีนที่ได้มีฤทธิ์ต้านไวรัสหลากหลายชนิด เช่น PEDV, PRRSV และ ASFV พร้อมผ่านการตรวจสอบคุณภาพแล้วช่วยลดการพึ่งพาการนำเข้าชีวเภสัชภัณฑ์สัตว์ และเพิ่มศักยภาพการแข่งขันของอุตสาหกรรมปศุสัตว์ไทย

Livestock Cell Line Development (Porcine Cell Line for ASFV)
พัฒนาเซลล์สุกรสำหรับใช้ผลิตและเพิ่มปริมาณไวรัส ASFV เพื่อรองรับอุตสาหกรรมวัคซีนในอนาคต อยู่ในขั้นเพิ่มประสิทธิภาพและเตรียมถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่การผลิตระดับอุตสาหกรรม